Wat er gebeurt als een CEO wél durft te spreken

Uitspreken creëert richting

Wanneer zo’n baas zich uitspreekt, gebeurt er iets fundamenteels. Er ontstaat een richting. Mensen weten waar ze aan toe zijn, waar het naartoe gaat en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Dat geldt in het bedrijfsleven, maar net zo goed in het voetbal.

Succesvol

Nederland is al decennia structureel succesvol, we stonden in vier WK-finales met ons kleine landje. Niet toevallig, maar door een samenhangend ecosysteem van amateurvoetbal, opleidingen, trainers, betaalbaarheid en cultuur. Dat systeem staat altijd onder druk vanwege de kosten en gebrek aan vrijwilligers, maar we zijn altijd creatief geweest; financieel, maatschappelijk en organisatorisch. Juist dan is het krachtig als de eindverantwoordelijke het grotere verhaal vertelt: waar willen we over tien jaar staan? Welke waarden zijn niet onderhandelbaar? Waar durven we wél in te investeren, ook als dat pijn doet? Doordat je dat grote verhaal van de betekenis van voetbal en de manier waarop je de motor van de grootste entertainmentbranche laat draaien níét vertelt, blijft het beeld fragmentarisch. Losse, ad.nl-achtige discussies over tickets, lotingen en personen die rare dingen doen, terwijl de echte vragen onbesproken blijven. Ik mis die Wennink-achtige verhalen in de Nederlandse media, iemand die zegt: daar willen we heen en dat is daarvoor nodig!

Spreken is agenderen

Wie zich uitspreekt, bepaalt het gesprek. Een CEO of andere baas van iets die strategisch communiceert, zet onderwerpen op de agenda vóórdat anderen dat doen. In dit geval had het interview kunnen gaan over de toekomst van het Nederlandse voetbal als geheel. Over hoe je talentontwikkeling betaalbaar houdt. Over de rol van technologie en data. Over de rol van het bedrijfsleven dat via het voetbal relatief gemakkelijk grote groepen mensen kan bereiken. Over de vraag hoe je internationaal relevant blijft zonder je identiteit te verliezen. Dat zijn gesprekken die verder reiken dan de waan van de dag of de kop op een nieuwssite en juist daardoor creëren ze draagvlak. Niet alleen bij fans, maar ook bij beleidsmakers, sponsors, verenigingen en de samenleving als geheel.

Veel leiders, zo hoor ik van kenners, vrezen dat uitgesproken zijn risico’s met zich meebrengt. Dat elk woord tegen je gebruikt kan worden, maar in werkelijkheid werkt het vaak andersom. Helderheid wekt vertrouwen. Ook – of juist – als het antwoord niet perfect is. Een CEO die uitlegt waar dilemma’s zitten, laat zien dat keuzes bewust worden gemaakt. Dat er wordt nagedacht. Dat er een plan is, ook als dat plan nog niet af is. Daarom het gedoe op Schiphol rondom de sneeuw ook prima uit te leggen, als je maar blijft praten en open bent.

Inspiratie is ook een verantwoordelijkheid

Leiderschap gaat niet alleen over managen, maar ook over inspireren. Over laten zien waarom iets ertoe doet. In het voetbal is die emotionele component misschien nog wel sterker dan in het bedrijfsleven. Het raakt identiteit, trots, jeugd, gemeenschap. Juist daarom had dit gesprek een kans kunnen zijn om mensen mee te nemen. Om te schetsen hoe het voetbal zich kan blijven ontwikkelen, ondanks alle veranderingen. Om verenigingen, trainers en spelers perspectief te bieden. Niet met slogans, maar met richting. Wanneer een CEO dat doet, ontstaat beweging, gaan mensen meedenken, meewerken en meeverdedigen. Dan wordt beleid geen abstract begrip, maar een gezamenlijk project.

Bazen  hoeven niet altijd gelijk te hebben, maar wel laten zien waar ze voor staan. Want pas als je spreekt, kun je iets in beweging zetten en dat is uiteindelijk waar leiderschap over gaat.